The Monthly Review: hoofdpunten januari
In het kort
Topverhalen
Davos-deal vermindert spanningen
De spanningen liepen op nadat de beslissende geopolitieke ingrepen van president Trump, aanvankelijk in Venezuela en Iran, culmineerden in een overnamepoging van Groenland. De dreiging van een trans-Atlantische handelsoorlog, met hoge tarieven voor Europa, nam af nadat de Amerikaanse president op het World Economic Forum in Davos de grote lijnen van een akkoord 'voor altijd' uiteenzette. Hij beweerde minerale rechten op het Arctische eiland te hebben verkregen, terwijl hij in ruil beloofde het Amerikaanse Golden Dome-raketafweersysteem te installeren om zijn inwoners te beschermen. Ondertussen hielden de Groenlanders zelf grotendeels vol dat het eiland niet te koop is en ook niet overdraagbaar.
Beleggers reageren en vluchten naar goud
Naarmate deze geopolitieke spanningen toenamen, speculeerden traders erop dat Groenland en een aantal van zijn buurlanden in de EU ervoor kunnen kiezen wraak te nemen door het grote aantal Amerikaanse overheidsobligaties dat ze bezitten, te dumpen. Dit zette een neerwaartse druk op de prijs van de Amerikaanse overheidsobligaties, die worden beschouwd als de wereldwijde benchmark, en de rendementen stegen. De rente op langlopende Japanse obligaties steeg nog sterker door bezorgdheid over de expansieve plannen voor de overheidsuitgaven, nadat de nieuwe premier vervroegde algemene verkiezingen had uitgeschreven. In het licht van die onzekerheid kregen veilige havens een duwtje in de rug. Goud is voor het eerst boven de $ 5.000 geklommen door de ongeziene koopvolumes.
Concurrentie op het gebied van AI neemt toe
OpenAI kondigde aan dat ChatGPT in de toekomst reclame zou tonen, in een poging om de inkomsten op te krikken. Ook Google onderzocht het plaatsen van productadvertenties naast de AI-aangedreven zoekresultaten van zijn zoekmachine die de markt domineert. De moedermaatschappij van Google, Alphabet, bereikte een waardering van $ 4 biljoen, dankzij de vooruitzichten van deze groeiende nieuwe inkomsten. Elders verdubbelde MiniMax, een directe concurrent van het Chinese DeepSeek, op zijn eerste handelsdag in Hongkong. Het haalde daar geld op voor modelontwikkeling en wereldwijde expansie. En Anthropic - de belangrijkste concurrent van ChatGPT - lijkt in zijn laatste financieringsronde $ 20 miljard op te halen, waarmee het bedrijf wordt gewaardeerd op $ 350 miljard.
Het Westen blijft achter in groene technologie
Ondanks de introductie van hernieuwbare energietechnologie in China door een Deens windenergie-initiatief in de jaren 80, heeft het Westen zijn voorsprong verloren. China is nu de dominante wereldwijde leverancier van hernieuwbare energietechnologieën, van zonnepanelen tot batterijen en de toelevering van zeldzame aardmetalen. Door een snelle vooruitgang op het gebied van infrastructuur, engineeringcapaciteit en R&D-uitgaven kunnen projecten op het gebied van hernieuwbare energie sneller en goedkoper worden gebouwd in China. Westerse landen lopen nu achter op de schaal, strategie en concurrentiekracht van China. Europa heeft enige vooruitgang geboekt door de toegang tot EU-financiering te versnellen en de regelgeving te versoepelen, maar het Amerikaanse beleid inzake schone energie werd teruggedraaid door de tweede regering-Trump.
Op de radar
Nadat president Trump dreigde met tariefverhogingen voor de Europese landen omwille van Groenland en extra heffingen afkondigde op landen die olie importeren uit Iran en Rusland, lijkt het erop dat de inzet van handelstarieven door Washington als instrument voor zijn buitenlands beleid, terug tot een normaal niveau zou kunnen worden gebracht.
De abrupte ommekeer over Groenland kan de spanningen tussen de VS en de EU in de handelsoorlog weliswaar hebben verlicht, maar de impasse heeft grote schade berokkend aan de trans-Atlantische betrekkingen, wat de angst voor de toekomst van het militaire bondgenootschap NAVO (Noord-Atlantische Verdragsorganisatie) heeft aangewakkerd.
Dodelijke schietpartijen door federale ICE-agenten in Minneapolis hebben geleid tot een wijdverspreide veroordeling door beide partijen in de VS. Nu de Democraten in de Senaat dreigen de financiering van het Department of Homeland Security te blokkeren, kan de confrontatie een nieuwe shutdown van de overheid veroorzaken waardoor de volatiliteit op de markten wellicht nog verder zal toenemen.
Risicowaarschuwing
De waarde van beleggingen en de inkomsten die ze genereren, kunnen zowel dalen als stijgen. Het is mogelijk dat beleggers het oorspronkelijk geïnvesteerde bedrag niet terugkrijgen.